MEME ÜZERİNE

Shu-Yong

 

 

Scan0008

 

MEME ÜZERİNE

Cüneyt Ayral[*]

Çinli haykeltraş Shu Yong (1974) Floransa Bianaline davet edildiği ünlü memeli kadın heykelinde Çin kültür yaşamının önemli bir noktasına parmak basmış.

Tarihte, kısa boylu ve minik memeli Çinli kadın, hep memelerini saklamış ve onları bezlerle sarmalayarak göstermemeyi denemiş.

Bugün hâlâ Çin ve Japon kültüründe kadınların meme uçlarını göstermeleri olumlu karşılanmadığı için, silikondan yapılmış yuvarlak meme ucu kapları ile meme uçları düzleştirilerek giyinirler.

Son yıllarda moda olmaya başlayan hazır boneli (cuplu) sütyenler sayesinde, Çin ve Japon kadınları memelerinin uçlarınıgiantbreastart göstermekten iyice kurtulmuşlardır, bunu da başaran, uzun yıllar Çinde üretim yapan bir Alman sanayiicisidir. Bölgedeki “meme sorununu” iyi gözlemlemiş ve hazır bonlerden sütyen üretilmesini sağlamıştır.

Memenin her kültürdeki yeri farklıdır, ancak her kültürde memeye farklı anlamlar yüklenmiştir. Ünlü sosyal-kültürel antroploji hocamız Prof. Bozkurt Güvenç batılı kadınların soyundularında memelerini kolları ile kapattıklarını ancak başka kültürlerde  kadınların çıplakken farklı yerlerin örttüklerini anlatır, örneğin bazı kültürlerde cinsel organını eliyle kapatan kadınlar bazı kültürlerde de diz kapaklarını kapatmaktadırlar. Afrikalı kadınlar için, dik ve dolgun memelerini göstermek, vücutlarının belden yukarısı çıplak olarak dolaşmak bir övünç kaynağıdır, hele hele kimi törenlerde yüzleri ile birlikte memelerini boyamak  bir o kadar önemlidir.

Bundan yıllar önce İstanbul Açık Hava Tiyatrosunda dans gösteri yapmak üzere gelen Afrikalı br dans gurubuna “çıplak meme ile sahneye çıkamazsınız” denildiğini ve kadınların ünlü Arkika danslarını sütyenleri ile yaptıkları anımsıyorum. Kültürler arasındaki hoşgörüsüzlüğün en gerçek örneklerinden birisidir  bu yaşanmışlık.

c39a5647e23d2374859ec39381c66f9c7e02426a_mİkinci Dünya Savaşı sonrasında erkeklerle birlikte çalışma yaşamına giren kadınların memelerini serbest bırakmaları artık olanaksızlaşmıştır ve yeni keşif sütyeni kullanmaya başlarlar. Sütyeni kullanmaya başlayan kadın için memeleri artık, bir kendine güven kaynağı haline gelmiştir. Kadınların giyindikleri sütyenler ile memelerini gösterme biçimleri, onların iç dünyalarını yansıtmaktadır.

 

Çinli haykeltraş Shu Yong’un eserine geri dönecek olursak, Batı emperyalizminin sanatçı üzerindeki, giderek de toplumdaki görünür baskısını ve etkileşimini kolaylıkla hissederiz. Çünkü sanatçı minnacık bir kadına kocaman memeler oluşturmuş ve meme uçlarını da iyice belirginleştirmiştir. Belkide onun aklından Çinli kadınların özgürleşmesi, batılılaşması geçemektedir, kim bilir? Ancak heykelde görülen temel gerçek bu kadının aslında Çinli olamayacağıdır, o nedenle de Çinli bir heykeltraşın elinden çıkması seyirciyi düşünceye sevkediyor.

Oysa memelerin sahibi olan heykeldeki minnacık kadın, topuzu, dümdüz incecik saçları ve vücut yapısı ile bir Çinliyi andırıyor.

Shu Yong - Bubble Woman 1

Sanatçının bu eseri ile Çinli kadınların artık kendilerine güvenmekte olduklarını söylemek istediğini düşünürsek, çok yanılmadığını düşüneceğiz, çünkü Çin kültürü günden güne daha çok ana erkil bir toplum olma özelliğinde.

Meme formundaki, hemen hemen herşeyi biriktirmekte olan bir “korkunç kolleksiyoncu” olduğumu düşünürseniz eğer, sanatçının bu heykelini kıskandığımı da kolaylıkla anlayacaksınız.

Grenoble, Ocak 2013

 


[*] Cüneyt Ayral’ın Sütyen ve memeler üzerine iki kitabı bulunmaktadır, bu konuda geniş bilgi bu kitaplardan edinilebilinir.

The Sütyen, Deneme, Bin Tane Yayınları, 1993 İstanbul

Geçmişi, Anıları, Öyküleri ile Sütyen, Deneme, öyküler, söyleşiler, Büke Kitapları, 2006 İstanbul

 

Reklamlar

Yorum bırakın

Filed under HABERLER, YAZILAR

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s